Ta, Ha! (Ey haqqa talib olub, haqqa tərəf çağıran)

Biz Qur'anı sənə göndərməmişik ki, sən məşəqqətə düşəsən.

(Biz onu Allahın azabından) qorxan kimsəyə təkcə öyüd-nəsihət olaraq (göndərmişik).

Yeri və uca göyləri yaradan Allah tərəfindən tənzil (kitab) olaraq (nazil edildi).

O, bağışlayan Allahdır ki, ərşi öz istilası altına almışdır.

Göylərdə, yerdə, onların arasında və torpağın altında nə varsa, hamısı Onundur.

Göylərdə, yerdə, onların arasında və torpağın altında nə varsa, hamısı Onundur.

Bir Allah ki, Ondan qeyri tanrı yoxdur, gözəl adlar ona məxsusdur.

Görəsən, Musanın xəbəri sənə gəlib çatdımı?

Bir odu görən zaman öz ailəsinə dedi: "Dayanın! Mən bir od gördüm, bəlkə sizə ondan bir köz gətirə bildim və ya odun yanında bir bələdçi tapdım!"

Ona çatdıqda nida gəldi: "Ya Musa!".

"Mənəm, mən sənin Rəbbinəm! Öz ayaqqabılarını (nəəleynini) çıxart ki, sən (dönə-dönə müqəddəs sayılan) mübarək "Tuva" vadisindəsən".

"Və mən səni seçmişəm, indi sənə vəhy olunana qulaq ver!"

"Həqiqətən, Mənəm, Mən - Allah; Məndən qeyri tanrı yoxdur. Mənə ibadət et və Məni anmaq üçün namaz qıl!"

Həqiqətən, qiyamət mütləq gələcəkdir. Mən onu gizli saxlayıram ki, hər kəs öz (xeyir-şərdə etdiyi) təlaşına görə cəzalansın.

(Gözlə) qiyamət gününə iman gətirməyən, nəfsi istəklərinə (həvavü-həvəsinə) tabe olan bir kimsə, səni ona (iman gətirmədən) yayındırmasın; yoxsa həlak olarsan.

"Ya Musa! O (sağ) əlindəki nədir?"

Dedi: "Bu, mənim çəliyimdir, ona söykənirəm, onunla qoyunlarıma xəzəl silkələyirəm, ayrı işlərdə də o mənim karıma gəlir".

Buyurdu: "Ya Musa! Onu (yerə) at!"

Onu atdı və birdən-birə sür'ətlə süzən, qıvrılıb açılan bir ilan oldu.

Buyurdu: "Onu tut! Qorxma! Tezliklə onu əvvəlki halına qaytaracağıq".

"Əlini qoynuna apar. (Bu da) ayrı bir mö'cüzə olaraq eyibsiz-qüsursuz qoynundan ağappaq (işıq saçan) çıxacaq".

"Sənə böyük mö'cüzələrdən də göstərəcəyik".

"Fir'onun yanına get! O, həqiqətən, (Allaha) qarşı üsyan etmişdir".

Dedi: "Pərvərdigara! Sinəmi açıb genişlət!

"Vǝ mənim üçün işimi avanda sal!"

"Dilimdən düyünü aç!"

"(Ki,) sözümü yaxşı anlasınlar!"

"Və mənə Öz ailəmdən bir vəzir (köməkçi) ver!"

"Qardaşım Harunu,"

"Onunla arxamı möhkəmləndir!"

"Onu işimə şərik et!"

"(Ki,) səni daha çox təsbih edǝk!"

"Və səni daha çox yad edək!"

"Həqiqətən, sən bizim (halımızı) yaxşıca görənsən!"

Buyurdu: "Ya Musa! İstədiyin sənə verildi".

"Şübhəsiz ki, sənə bir daha yaxşılıq etdik".

Sənin anana vəhy edilməli (ləri) vəhy etdiyimiz zaman

(Dedik:)"Onu bir sandığa qoyub dəryaya (Nil çayına) at! (Qoy, çay) onu sahilə çıxarsın. Mənə düşmən olan və ona düşmən olan kimsə onu (sudan) tutsun". (Ya Musa!) Gözümün altında inayətimlə tərbiyə tapıb yetişməyin üçün öz tərəfimdən sənə bir sevgi yaratdım.

O zaman bacın gedib deyirdi: "Sizə onu saxlaya biləcək bir kəs göstərimmi?" Səni anana qaytardıq ki, gözü aydın olsun və qəmgin olmasın. Sonra bir nəfəri sən öldürdün və (biz) səni o qəmdən qurtardıq. Səni bir çox sınaqlarla sınadıq. İllər boyu "Mədyǝn" əhalisi (içində) qaldın. Sonra ya Musa! Müəyyən vaxta gəlib çatdın.

Və səni özüm üçün tərbiyə etdim.

Sən və qardaşın mənim ayələrimi götürün və Məni yad etməkdə səhlənkarlıq etməyin!

Fir'onun yanına gedin, o, həqiqətən, (Allaha) qarşı üsyan etmişdir.

Onunla yumşaq danışın! Bəlkə nəsihət qəbul etdi və ya qorxdu.

Onlar dedilər: "Pərvərdigara! Biz qorxuruq ki, bizə acığı tutsun və ya üsyan etsin".

(Allah) buyurdu: “Qorxmayın, Mən də sizinləyəm, (hər şeyi) eşidirəm və görürəm!

Onun yanına gedib deyin: “Biz ikimiz də sənin Rəbbinin peyğəmbəriyik. İsrail oğullarını bizimlə göndər (Şama getməklərinə mane olma) və onlara işgəncə vermə. Biz sənin yanına Rəbbindən dəlillə (mö’cüzə ilə) gəlmişik. Haqq yolu tutub gedənlərə salam olsun!

Bizə vəhy olundu ki, (Allahın vəhdaniyyətini və ayələrini, qiyaməti və peyğəmbərləri) yalan hesab edənləri və (haqdan) üz döndərənləri (axirətdə) əzab gözləyir!”

(Fir’on:) “Elədə Rəbbiniz kimdir, ya Musa?” –deyə soruşdu.

(Musa) belə cavab verdi: “Rəbbimiz hər şeyə Öz xilqətini verən, sonra da ona doğru yolu göstərəndir!”

(Fir’on) soruşdu: “Bəs əvvəlki nəsillərin halı necədir?”

Dedi: "Onlara dair bilik, Rəbbimin yanında bir kitabdadır, Rəbbim səhv etməz və unutmaz".

O, yer üzünü sizin üçün beşik etdi, sizin üçün orada yollar saldı və göydən yağış yağdırdı. Və onunla ayrı-ayrı bitkilərdən cüt-cüt göyərtdik.

Yeyin və heyvanlarınızı otarın. Həqiqətən, bunda ağıl sahibləri üçün əlamətlər var.

Sizi bu (torpaqdan) yaratdıq və oraya da qaytaracağıq və bir daha oradan çıxaracağıq.

Biz ayətlərimizin hamısını (Fir'ona) göstərdik, o isə təkzib etdi və (qəbul etməkdən) boyun qaçırdı.

Dedi: "Ey Musa! Sehrinlə bizi öz yurdumuzdan çıxarmaq üçünmü gəlibsən?!"

"Biz (də) sənin sehrin kimi bir sehr gətirəcəyik. Bizimlə öz aranda ortalıq bir yerdə bir vaxt tə'yin et. Nə biz, nə də sən ona xilaf çıxmayaq".

(Musa) dedi: "Vǝ'dəniz (görüşmə vaxtı) bayram günü günortadan qabaq camaatın toplaşdığı zaman olsun".

Fir'on ayrıldı, bütün hiyləsini (sehrbazları) cǝm edib gəldi.

(Musa) onlara dedi: "Vay olsun sizə! Allaha yalan bağlamayın ki, (ağır) bir əzab ilə sizi həlak edər. Əslində iftira yaxan kəs mə'yus olar".

(Sehrbazlar) öz aralarında mübahisəyə başladılar və gizlincə pıçıldaşdılar.

Dedilər: "Bu iki nəfər (Musa va Harun) sehrbazdırlar və sizi öz sehrləri ilə yurdunuzdan çıxartmaq və sizin bu nümunəvi ayininizi aradan aparmaq istəyirlər".

"İndi bütün hiylənizi cǝm edin; sonra da sǝf-səf gəlin! Bu gün qalib gələn xoşbəxt olacaqdır".

Dedi: "(Yox,] siz atın!" Onların sehri nəticəsində (Musaya) elə gəldi ki, onların kəndirləri və çəlikləri çabalayır.

Dedi: "(Yox,) Siz atin!" Onların sehri nəticəsində (Musaya) elə gəldi ki, onların kəndirləri və çəlikləri çabalayır.

Musa özündə bir qorxu hiss etdi (və onu gizlətməyə çalışdı).

Dedik: "Qorxma, sən mütləq üstün gələcəksən!"

"(Sağ) əlindəkini (yerə) at ki, onların düzəltdikləri (şeyləri) udsun. Həqiqətən, onlar ancaq bir sehrbazın hiyləsini işlədilər və sehrbaz nə məqsədlə gəlsə belə mətləbinə çatmaz".

Sehrbazlar: "Musanın və Harunun Rəbbinə iman gətirdik", - deyərək səcdəyə düşdülər.

(Fir'on) dedi: "Mən sizə izin vermədən ona iman gətirdinizmi? Şübhəsiz ki, o, sizə sehr öyrədən böyüyünüzdür. Mən də sizin əllərinizi və ayaqlarınızı çarpaz kəsdirəcəyəm və xurma ağaclarının kövdəsindən asdıracağam. Onda bilərsiniz ki, hansımızın əzabı daha şiddətli və daha əbədidir".

Dedilər: "(Bizi yaradana and olsun ki,) biz səni, bizə göstərilən dəlillərdən və bizi yaradandan əsla üstün tutmayacağıq. İndi nə hökm edəcəksənsə et! Sən ancaq bu dünya həyatı haqqında hökm edə bilərsən".

"Biz, həqiqətən, Rəbbimizə iman gətirdik ki, o, bizim günahlarımızı və sənin bizi məcbur etdiyin sehrə görə bağışlasın. Allah daha xeyirli və daha baqidir".

Həqiqətən, hər kəs Rəbbinin hüzuruna günahkar gəlsə, cəhənnəm onun üçündür. Orada nə ölüb (qurtulacaq), nə də (rahat) yaşayacaq.

Hər kəs Rəbbinin hüzuruna iman gətirib saleh əməllər etdiyi halda gəlsə, yüksək dərəcələr onlar üçündür.

Altından arxlar axan Ədən cənnətləri. Orada əbədi qalacaqlar. Bu, paklığa çalışanların əcridir.

Biz Musaya vəhy etdik ki: "Bəndələrimi gecə zamanı səfərbər et, onlar üçün dənizdə quru bir yol aç! (Düşmənin) sizə yetişməsindən qorxma və (boğulmaqdan da) vahimə etmə!"

Fir'on öz ordusu ilə onları təqib etdi, dənizdə (onun) ordusunu çulğalayan (su) onları yaxalayıb (qərq etdi).

Və Fir'on öz qövmünü zəlalətə (həlakətə) saldı və hidayət etmədi.

Ey İsrail övladı! Biz sizi düşmənlərinizin (əlindən) qurtardıq və Tur (dağının) sağ tǝrǝfində sizinlə və'dələşdik və sizə "mənn" və "səlva" göndərdik.

Sizə verdiyimiz təmiz ruzilərdən (və ya ruzilərin təmizindən) yeyin, (lakin)bunda həddi aşmayın! Yoxsa qəzəbimə tutularsınız, qəzəbimə tutulan isə mütləq fəlakətə düşmüş olur.

Şübhəsiz ki, Mən tövbə edən, iman gətirən, saleh əməl edən, sonra doğru yola yollanan şəxsi bağışlayanam.

"Ya Musa! Səni öz qövmündən [ayırıb] tələsdirən nə idi?!"

Dedi: "Onlar məni izləyirlər. Pərvərdigara, mən Sənə tərəf tələsdim ki, razı olasan".

Buyurdu: "Biz, şübhəsiz ki, səndən sonra qövmünü sınadıq və "Samiri" onları yoldan çıxardı".

Musa acıqlı və kədərli halda qövmünə tərəf qayıtdı (və) dedi: "Ey mənim qövmüm! Məgər Rəbbiniz sizə gözəl bir və'də vermədi? Bu müddət sizə uzun gəldimi? Yoxsa, Rəbbinizdən sizə bir qəzəb gəlməsini istədiniz ki, mənə verdiyiniz və'də xilaf çıxdınız?!"

Dedilər: "Biz sənə verdiyimiz və'dəyə öz ixtiyarımızla xilaf çıxmadıq. Bizim qövmün bər-bəzək şeylərindən ağır bir yükümüz var idi, onları (o da) atdıq, "Samiri" (özü də zinətləri) bizim kimi atdı".

("Samiri") isə (ərimiş qızıllardan) onlara böyürən bir buzov heykəli düzəltdi. Onda dedilər: "Bu sizin tanrınız və Musanın unutduğu tanrıdır".

Məgər görmürlər ki, (buzov) onların sözünə cavab vermir və onlara heç bir fayda və ya zərər verməyə qadir deyil.

Harun isə qabaqcadan onlara demişdi ki: "Ey mənim qövmüm! Siz bu (buzov) ilə imtahan olunursunuz; sizin Rəbbiniz, həqiqətən, Rəhman (olan Allah)-dır, mənim tabeliyimdə olun və mənim əmrimə itaət edin!"

Dedilər: "Musa qayıdıb bizim yanımıza gələnə qədər ona pərəstiş etməkdən əsla əl çəkməyəcəyik".

(Musa) dedi: "Ey Harun, onların azdıqlarını gördüyün zaman sənə nə mane oldu ki,"

"Mənim tabeliyimdə olmayasan? Əmrimdənmi boyun qaçırdin?!"

Dedi: "Anam oğlu! Saqqalımdan və başımdan (saçımdan) yapışma! Doğrusu, sənin: İsrail övladı arasına ayrılıq saldın, sözümü gözləmədin deyəcəyindən qorxdum".

(Musa) dedi: "Ey "Samiri"! Sənin məqsədin nə idi?"

Dedi: "Ayrıların görmədiyini mən gördüm, mən (Allahın) Rəsulunun ayaq izindən bir ovuc (torpaq) götürdüm və onu (buzov heykəlinə) saldım. Beləliklə, mənim nəfsim məni bu işə tərəf çəkdi".

Dedi: "İtil! Həyatın boyu (çəza olaraq): Mənə bir kəs toxunmasın! - deməli olacaqsan və sənin üçün bir vaxt var ki, ondan əsla qaça bilməyəcəksən. (İndi) ibadətində olduğun tanrıya bax! Biz onu yandırır sonra dənizdə səpirik".

Sizin tanrınız təkcə o Allahdır ki, ondan başqa bir tanrı yoxdur. O, elmi ilə hər şeyi əhatə etmişdir.

(Ya Muhəmməd!) keçmişlərin xəbərlərindən sənə belə hekayə edirik. Həqiqətən, sənə öz tərəfimizdən zikr (Qur'an) vermişik.

Kim ondan üz çevirsə, qiyamət günündə günah yükü daşıyacaq.

Və o halda daima qalacaq. Qiyamət günündə onların daşıyacağı yük onlar üçün necə də pisdir.

"Surun" çalınacağı gün. O gündə günahkarları gözləri göyərmiş halda məhşur edəcəyik (qiyamətə toplayacağıq).

Öz aralarında pıçıldaşarlar ki: "Dünyada ancaq on gün qaldınız".

Biz onların nə dediklərini daha yaxşı bilirik, onların yola daha yaxın olanı: - deyəcəkdir.

Səndən dağlar haqqında soruşurlar. De: "Rəbbim onları yerindən qazıb, yelǝ sovuracaq".

Dümdüz, hamar bir yer edəcək.

Orada (yer üzündə) eniş-yoxuş görməyəcəksən.

O gün (hamı) işində əyrilik olmayan carçıya tərəf gedərlər. Bütün səslər-sədalar Rəhman (Allahın) bərabərində kəsilər, pıçıltıdan (və ya ayaq səsindən) başqa bir səs eşitməzsən.

O gün Rəhman (Allahın) izin verdiyi və sözündən şad olduğu kimsədən başqasının şəfaət etməsi (və ya şəfaət olunması) fayda verməz.

Onların keçmişini də, gələcəyini də bilir. Halbuki onların ona elmləri yoxdur.

Üzlər həyy və qəyyum (əzəli və əbədi və hər şeyin duruşu onun vasitəsi ilə) olan (Allah) bərabərində zəlil olar. Zülm yükü daşıyan isə mə'yus olar.

Mö'min olaraq yaxşı işlər görən kimsə isə nə zülmdən qorxar, nə də haqqının azalmasından.

Və beləcə, Biz onu ərəbcə (oxunaqlı) Qur'an olaraq nazil etdik və Biz onda cürbəcür xəbərdarlıqları döndərib dedik ki, bəlkə onlar təqvalı olalar və ya (bu kitab) onlar üçün təzə bir öyüd-nəsihət verə.

Həqiqətən, hökmdar olan Allah (hər şeydən) ucadır. Vǝhy sənə tamam olmadan əvvəl Qur'ani oxumağa tələsmə! Vǝ de: "Pərvərdigara! Mənim elmimi artır!"

Şübhəsiz ki, bundan əvvəl Adəmlə ǝhd-peyman bağladıq (amma) o unutdu. Onda bir əzm (sabitlik) görmədik.

O zamanı yad et ki, mələklərə dedik: "Adəmə səcdə edin!". Boyun qaçıran İblisdən başqa hamısı səcdə etdi.

Onda dedik: "Ya Adəm! Doğrusu, bu (İblis) sənə və sənin arvadına düşməndir. Gözlə sizi cənnətdən çıxarmasın ki, zəhmətə düşərsən".

(Cənnətdə) sənə nə ac olmaq vardır, nə də çılpaq qalmaq.

(Həm də) orada no susayarsan, nə də gün altında qalarsan.

Şeytan onu vəsvəsə etdi (vǝ) dedi: "Ey Adəm! Sənə əbədilik ağacını və yenilməz hökmranlığı göstərimmi?"

Həmin (ağacdan) yedilər və eyib yerləri (ourət yerləri) onlara göründü, onlar cənnət yarpaqları ilə üstlərini örtməyə başladılar. Adəm (beləliklə) Rəbbinin (öyüd-nəsihətinə) baxmadı və çaşıb qaldı.

Sonra Rəbbi onu seçdi, tövbəsini qəbul etdi və onu hidayət etdi.

Buyurdu: "Hamınız cənnətdən yerə enin! Bir-birinizə düşmən olduqda, Mǝnim tərəfimdən sizə bir yol göstərən, əlbəttə, gələcəkdir, kim Mənim hidayətimə tabe olsa, nə yoldan azar, nə də bədbəxt olar".

"Hər kəs məni yad etməkdən üz döndərsə, həqiqətən, yaşayışı çətin (dar) olar və qiyamət günü onu kor məhşur edərik".

Deyər ki: "Pərvərdigara! Məni nə üçün kor məhşur etdin, halbuki mən gözlü idim?"

Buyurar: "Sənə ayələrimiz gəldikdə onları unutduğun kimi bu gün də sən unudulursan".

Beləliklə, biz həddi aşanları və Rəbbinin ayələrinə iman gətirməyənləri cəzalandırırıq və sözsüz ki, axirət əzabı daha şiddətli və əbədidir.

Onlardan qabaq olan və (indi) onların yerlərində gəzib dolandıqları neçə-neçə nəsilləri həlak etməyimiz onları yola gətirmədimi? Doğrudan da bunda ağıl sahibləri üçün dəlillər var.

Əgər Rəbbin tərəfindən verilmiş bir söz və müəyyən bir vaxt olmasaydı (onlara azab vermək) lazım olardı.

Onların dediklərinə səbr et! Günəş çıxmamışdan əvvəl və günəş batmamışdan əvvəl Rǝbbinə şükr etməklə (ona) təsbih de və gecənin bir vaxtında və gündüzün iki tərəfində də təsbih de! Ola bilsin ki, şad olasan.

Onlardan bəzilərini sınamaq üçün dünya həyatının zinəti olaraq verdiyimiz mal-dövlətə gözünü dikmə! (Bil ki,) sənin Rəbbinin ruzisi daha xeyirli və əbədidir".

Əhlinə namaz qılmağı əmr et və özün də ona səbirli ol! Biz səndən ruzi istəmirik, sənə ruzi verən Bizik, aqibət təqva sahiblərinindir.

Və dedilər: "Nə üçün Rəbbi tərəfindən bizə bir mö'cüzə gətirmir? Məgər onlara əvvəlki kitablarda olan açıq- aydın dəlillər gəlmədimi?"

Əgər Biz onları ondan (Qur'andan) qabaq bir əzabla həlak etsəydik: "Pərvǝrdigara! Nə üçün bizə bir peyğəmbər göndərmədin ki, zəlil və rüsvay olmazdan əvvəl sənin ayələrinə tabe olaydıq?" - deyərdilər.

(Ya Muhəmməd) De: "Hamı gözləməkdədir, siz də gözləyin! Tezliklə düzgün yol sahiblərinin kimlər olduğunu və kimin hidayət tapdığını biləcəksiniz".