Ayətlərimizi göstərmək üçün bəndəsini bir gecə vaxtı Məscidül-Həramdan ətrafını bərəkətli etdiyimiz Məscidül-Əqsaya aparan (Allah) pak və müqəddəsdir. O, eşidən və görəndir.

Musaya kitab verdik və o kitabı: "Məndən başqa heç bir vəkil tutmayın!" - deyə İsrail övladına yol göstərən etdik.

Ey Nuh ilə birlikdə (gəmidə) daşıdığımız kimsələrin nəsilləri! Doğrudan da o, çox şükr edən bəndə idi.

(Öz) kitablarında İsrail övladına bildirdik ki: "Yer üzündə iki dəfə fəsad salacaqsınız və çox böyük bir asilik edəcəksiniz".

O ikisindən birincisinin vaxtı gəldikdə, üstünüzə çox güclü olan öz bəndələrimizdən göndərdik. Onlar isə evlərinizin arasında sizi axtarırdılar. Bu və'də artıq yerinə yetirilməli idi.

Sonra onları qalib etdik. Sizə mallar və oğullarla kömək etdik və sizi say baxımından daha çoxaltdıq.

Əgər yaxşılıq etsəniz (əslində) özünüzə etmiş olursunuz və əgər pislik etsəniz (yenǝ) də özünüzə etmiş olursunuz. Və son vǝ'dǝ(nin vaxtı) gəlib çatanda (bir dəstəni üstünüzə göndərdik) ki, sizi qəmgin etsinlər və o məscidə (Beytül-Müqəddəsə) ilk dəfə daxil olduqları kimi daxil olsunlar və ələ keçirdikləri hər şeyi məhv etsinlər.

Ümid edilir ki, Rəbbiniz sizə rəhm etsin. (Amma günaha) qayıtsanız, Biz də (əzab verməyə) qayıdarıq. Biz, cəhənnəmi kafirlərdən ötrü bir zindan etdik.

Həqiqətən, bu Qur'an çox möhkəm olan ayinə tərəf hidayət edir və saleh əməllər edən mö'minlərə bəşarət verir ki, onlar üçün böyük ǝcr vardır.

Axirətə iman gətirməyənlərə isə ağrılı əzab hazırlamışıq.

İnsan xeyrə dua etdiyi kimi, şərə də dua edər. İnsan zatən tələsəndir.

Biz gecə ilə gündüzü iki əlamət (müəyyən) etdik. Gecə əlamətini qaranlıq və gündüz əlamətini işıqlıq etdik ki, Rəbbinizdən bir mərhəmət diləyəsiniz, illərin sayını və hesab (-kitabı) da biləsiniz. Biz hər bir şeyi təfsilatı ilə aydınlaşdırdıq.

Hər bir insanın nameyi-əməlini öz boynuna doladıq və qiyamət günü onu bir kitab kimi çıxardarıq ki, onu qabağında açılmış görsün.

"Oxu kitabını! Bu gün özün-özündən hesab çəkməyə kifayətsən!"

Hər kəs (doğru) yola gəlibsə, əslində özü üçün gəlmişdir və hər kəs (doğru) yoldan azmışsa, öz ziyanına azmışdır. Heç bir günahkar ayrısının günahını daşımaz. Biz peyğəmbər göndərməmişdən əzab verən deyilik.

Bir şəhəri həlak etmək istədikdə onun (naz-ne'mət içində yaşamış) ǝ'yanlarına (peyğəmbərlərinə itaət etsinlər" - deyə) fərman verərik. Onlar orada pis-pis işlər görərlər, nəticədə əzab onlara vacib olar, Biz də onu alt-üst edərik.

(Gör) Biz Nuhdan sonra neçə-neçə nəsilləri həlak sənin Rəbbin bəndələrinin etmişik. Kifayətdir ki, günahlarını biləndir (və) görəndir.

Hər kəs fani dünyanı istəsə, tezliklə istədiyimizi istədiyimiz (iradə etdiyimiz) şəxsə verərik, sonra da cəhənnəmi ona qərar verərik. O da oraya qınanmış və qovulmuş halda vasil olar.

Və hər kəs mö'min olan halda axirəti istəsə və olduqca sǝ'yini göstərsə, (bilsin ki,) onların çalışmalarına ǝcr verilməlidir.

Hər iki (dəstǝyǝ): həm onlara, həm də bunlara Rəbbinin ne'mətindən veririk. Rəbbinin ne'məti heç kimə qadağan edilmiş deyildir.

Bir gör! Bə'zisini bə'zisindən necə üstün etmişik! Axirətdə daha böyük dərəcələr və daha böyük üstünlük vardır.

Allah ilə birlikdə ayrı bir tanrı qəbul etmə! Yoxsa danlaq altında qalıb rüsvayçılığa düşərsən.

Rəbbin əmr etmişdir: "Allahdan başqasına ibadət etməyin və valideynlərə yaxşılıq edin! Əgər onların biri, ya hər ikisi sənin yanında qocalsalar onlara "uf!" belə demə! Başlarına qışqırma və onlarla xoş danış!"

Təvazökarlıq qanadını onlara mehribancasına aç və de: "Pərvərdigara! Onlar körpəliyimdə məni böyüdən (tərbiyə edən) kimi sən də onlara mərhəmət et".

Sizin Rəbbiniz ürəklərinizdə olanları daha yaxşı biləndir. Əgər əməli saleh olsanız, Rəbbiniz, həqiqətən, tövbə edənləri bağışlayandır.

Və qohum-əqrəbaya haqqını ver, miskinə və yolda qalmışa da (haqqını ver). Və səpib-sovurma (israf etmə)!

Həqiqətən, israfçılar şeytanların qardaşlarıdır. Şeytan isə öz Rəbbinə nankordur.

Əgər Rəbbindən umduğun bir mərhəməti tələb etmək məqsədi ilə onlardan üz döndərirsən (uzaqlaşırsan); barı onlarla yumşaq danış!

Əlini boynuna dolama (çox əli bərk olma!) çox (da) ǝliaçıqlıq eləmə! Yoxsa danlaq altında qalıb peşman olarsan.

Şübhəsiz ki, sənin Rəbbin istədiyi hər hansı şəxsin ruzisini genişləndirir və ya təngişdirir (azaldır). Çünki O, bəndələrin (halını) yaxşı bilən (və) görəndir.

Yoxsulluq qorxusundan uşaqlarınızı öldürməyin! Biz onlara da, sizə də ruzi veririk. Çünki onları öldürmək böyük günahdır.

Zinaya yaxın düşməyin! Çünki o çox çirkin bir əməl və pis bir yoldur.

Allahın haram etdiyi nəfsi (canı) haqsız yerə (ǝsla) öldürməyin! Hər kəs məzlumcasına (haqsız yerə) öldürülsə; onun "vǝli"sinə ixtiyar verdik. (Lakin o vəli də qisas olaraq qatili) öldürməkdə həddi aşmasın. Ona görə ki, (şəriətin bu hökmləri ilə miqdarınca) ona kömək olunmuşdur.

Yaxşı niyyət istisna olunmaqla, yetimin malına həddi- büluğa çatana qədər yaxın düşməyin! Əhdə vəfa edin! Çünki (əhdini pozan) ǝhd(i) barəsində sorğuya çəkiləcəkdir.

Ölçəndə ölçünü tamamlayın və düzgün tərəzi ilə çəkin ki, bu, daha xeyirlidir və nəticə e'tibarı ilə daha gözəldir.

Bilmədiyin bir şeyin dalınca getmə! Çünki qulaq, göz, ürək və bunların hamısı sorğu-suala çəkiləcəkdir.

Yer üzündə təkəbbürlə gəzmə! Çünki sən nə yeri yara bilərsən, nə də boy atıb dağlara çata bilərsən.

Bütün (çəkindirdiyimiz) pis işlər sənin Rəbbinin yanında bəyənilməyən (xoşa gəlməyən) şeylərdir.

Bunlar sənin Rəbbinin sənə hikmət olaraq vəhy etdiyi şeylərdəndir. (Ey insan!) Allah ilə bərabər ayrı bir tanrını qəbul etmə! Yoxsa qınanmış və qovulmuş bir halda cəhənnəmə atılarsan.

Məgər Rəbbiniz oğlanları sizin üçün seçib, özü üçün mələklərdən qızlar götürdü? Doğrusu çox yekə sözlər danışırsınız.

Biz, bu Qur'anda ibrət almaları üçün (ayələri) döndərib dedik. Amma bu onların təkcə nifrətini artırdı.

De: "Əgər Allah ilə birlikdə onların dedikləri kimi ayrı tanrılar olsaydı, onda onlar ərşin sahibinə bir yol axtarardılar".

O pakdır, ucadır və onların dediklərindən çox-çox yüksəkdir.

Yeddi göy, yer və onlarda olan bütün məxluqlar Allahı təqdis edirlər. Heç bir şey yoxdur ki, Allahı təqdis etməyib ona həmd deməsin. Lakin siz onların təqdis və təsbihini anlamazsınız. Həqiqətən, O, helmlidir və bağışlayandır.

Sən Qur'an oxuduğun zaman səninlə axirətə iman gətirməyənlərin arasına gizlin bir pərdə çəkirik.

Qəlblərini örtüyə bürmələdik ki, onu anlamasınlar, eləcə də qulaqlarını ağır etdik. Sən Qur'anda Rəbbini vahid tanrı olaraq andığın (yad etdiyin) zaman onlar nifrətdən arxalarını çevirirlər.

Onlar sənə qulaq asdıqları zaman nə məqsəd ilə qulaq asdıqlarını Biz daha yaxşı bilirik. Və (habelə) gizlin-gizlin pıçıldaşanda da, o zülmkarların: "Siz ancaq ovsunlanmış bir adama uyursunuz", - dediklərini də (yaxşı bilirik).

Bax gör! Sənə necə məsəllər çəkdilər və nəticədə (yoldan) azdılar. Daha doğru yolu tapa bilməzlər.

Və dedilər: "Biz sür-sümük və toz-torpaq olduqdan sonra yenidən yaranıb diriləcəyikmi?"

(Ya Muhəmməd! onlara) de: "İstər daş olun ya dəmir",

"Ya ürəyinizdə böyük nəzərə gələn (hər hansı bir məxluq olun", (yenə də diriləcəksiniz). Onlar deyəcəklər: "Bizi kim qaytaracaq (dirildəcək)?" De: "İlk dəfə sizi yoxdan yaradan kəs". Onlar başlarını bulayıb deyərlər: "Bu nə vaxt olacaqdır?" De: "Bəlkə də bu yaxın zamanda".

Sizi (haqq-hesaba) çağırdığı gün Ona həmd edǝrǝk dərhal cavab verəcəksiniz. Elə zənn edəcəksiniz ki, (dünyada) ancaq azacıq qalıbsınız.

(Ya Muhəmməd!) bəndələrimə de: "Çox gözəl olan sözlər söyləsinlər". Şeytan onların arasını qata bilər. Həqiqətən, Şeytan insan üçün açıq-aşkar düşməndir.

Sizin Rəbbiniz sizə yaxşı bələddir. İstərsə sizə rəhm edər, istərsə də sizə əzab verər. Səni onlara vəkil göndərməmişik.

Və sənin Rəbbin göylərdə və yerdə olanları daha yaxşı bilir. Doğrusu, biz peyğəmbərlərdən bə'zisini bə'zisinə üstün etdik və Davuda "Zǝbur" verdik.

De: "Allahdan başqa (tanrı) güman etdiyinizi çağırın! Onlar sizi nə sıxıntıdan qurtara bilərlər, nə də (halınızı) dəyişməyə qadirdirlər".

Onların (tanrı olaraq) çağırdıqları kimsələrin (özləri) rəblərinə (yaxınlaşmaq üçün) bir vəsilə axtarırlar (görsünlər) ki, onların hansı (Ona) daha yaxındır. Onun rəhmətini umarlar və əzabından qorxarlar. Həqiqətən, Rəbbinin əzabı qorxuludur.

Qiymət günündən əvvəl (üsyan etdikləri təqdirdə) həlak etməyəcəyimiz və ya şiddətli əzab ilə əzab verməyəcəyimiz heç bir şəhər yoxdur. Bu, (ilahi) kitabda yazılmışdır.

Bizim bir sıra mö'cüzələr göndərməyimizə mane olan şey, ancaq budur ki, əvvəlkilər (keçmiş ümmətlər) onları təkzib etdilər. - Sǝmud (qövmünə) açıq-aşkar bir mö'cüzə olaraq dişi dəvə verdir, onlar isə ona (onun haqqında) zülm etdilər. Biz mö'cüzələri ancaq qorxutmaq üçün göndəririk.

Bir zaman sənə dedik: "Həqiqətən, sənin Rəbbin bütün insanları əhatə etmişdir". Sənə göstərdiyimiz rö'yanı və Qur'anda lə'nətlənmiş ağacı insanlar üçün sadəcə bir imtahan vəsiləsi etdik. Onları qorxuduruq, lakin bu onların ancaq tüğyanlarını artırır.

Biz mələklərə deyəndə ki: "Adəmə səcdə edin!" İblisdən başqa hamısı səcdə etdilər. (İblis) dedi: "Palçıqdan yaratdığın şəxsə səcdə edimmi?"

[İblis yenə] dedi: "Bir de görək! Məndən əziz (üstün) tutduğun şəxs budurmu? Əgər mənə qiyamət gününə qədər möhlət versən az bir dəstədən başqa onun bütün nəslini mütləq darmadağın edərəm".

Buyurdu: "Çıx get! Onlardan kim sənə uyarsa, sizin cəzanız tam bir cəza olmaqla cəhənnəmdir".

"Vǝ onlardan kimi bacarırsan səsinlə yerindən oynat, atlılarınla və piyadalarınla onların üstünə yürü. Mallar və övladlarda onlarla şərik ol və onlara və'də ver". Şeytan isə onlara ancaq yalan və'də verər.

"Həqiqətən, mənim bəndələrimin üstündə sənin heç bir hakimiyyətin ola bilməz. Sənin Rəbbinin vəkil olması kifayətdir".

Sizin Rəbbiniz o kəsdir ki, onun fəzl-kərəmindən ruzinizi tapmaq üçün dənizdə sizin üçün gəmiləri hərəkətə gətirdi. Həqiqətən, O, sizin üçün çox mehribandır.

Dənizdə başınıza bir fəlakət gəldiyi zaman Ondan başqa (harayınıza) çağırdıqlarınız gözdən itər. Sizə nicat verib quruluğa çıxartdıqda üz çevirərsiniz. İnsan zatǝn nankordur (naşükürdür).

Məgər quruda sizi yerə batırmayacağına və ya başınıza daş yağdıran bir qasırğa göndərməyəcəyinə əminsinizmi? Sonra özünüzə bir vəkil (qoruqçu) tapa bilməzsiniz.

Yoxsa sizi bir də dənizə qaytarıb kafir (və ya nankor) olduğunuz üçün sındırıcı bir fırtına göndərib sizi qərq etməyəcəyinə arxayınsınızmı? Sonra bizim bərabərimizdə özünüzə bir müdafiəçi tapa bilməzsiniz.

Biz Adəm övladını şərəfli etdik, onları quruda və dənizdə (miniklərlə) daşıdıq, onlara pak şeylərdən ruzi verdik və onları yaratdıqlarımızın bir çoxundan üstün etdik.

Bütün insanları öz imamları ilə çağırdığımız gün, kitabı (nameyi-əməli) sağ əlinə verilən kimsələr, kitablarını (sevincək) oxuyarlar. Onlara (xurma çərəyində olan) tel qədər haqsızlıq edilməz.

Bu dünyada kor olan (haqqı tapmayan) şəxs axirətdə də kor olar və yoldan daha da çox azar.

(Ya Muhəmməd!) az qalmışdı ki, müşriklər səni bizim sənə vəhy etdiyimiz Qur'andan (Bizə qarşı) ayrı bir şey qoşma fitnəsinə salsınlar və ondan səni özlərinə dost tutacaqdılar.

Və əgər səni (öz məqsədində) sabitləşdirməsəydik, az qala onlara bir azca meyl edəcəkdin.

Onda sənə ikiqat həyatında (dünyada) və ikiqat ölümündə (axirətdə) əzab dadızdırardıq. Sonra Bizim bərabərimizdə özünə bir köməkçi tapa bilməzdin.

Az qala səni sıxışdırıb bu yerdən qovub çıxartmışdılar və onda onlar səndən sonra çox az müddət (və ya az bir dəstə) qalardılar.

Bu, səndən qabaq göndərdiyimiz peyğəmbərlərimiz haqqındakı sünnəmizdir. Bizim sünnəmizdə heç dəyişiklik görməzsən.

Namazı günəşin əyilməsindən (günorta çağından) gecənin qaranlığına qədər (gecə yarısına) qədər qıl və sübh namazını (da qıl). Ona görə ki, sübh namazı şəhadət verilmiş olunur (gecə və gündüz mələkləri ona şahid olurlar).

Və gecənin bir vaxtı oyaq ol ki, (bu gecə namazı bir imtiyaz olaraq) sənə xas olan (vacib) nafilədir. Ola bilsin ki, Rəbbin səni bəyənilən bir məqama çatdırsın.

Vǝ (Ya Muhəmməd!) De: "Pərvərdigara! Məni (hər işə) doğruluqla daxil et və doğruluqla çıxart və mənə öz tərəfindən kömək edən bir dəlil (qüvvə) ver!"

Vǝ de: "Haqq gəldi və batil yox oldu. Bəli! Batil hökmən yox olmalıdır".

Və Biz Qur'andan mö'minlər üçün şəfa və rəhmət olan şeyi nazil edirik. Amma zülmkarlara gəldikdə isə ancaq ziyan artırırlar.

İnsana bir ne'mət verdiyimiz zaman üz çevirib baş alıb gedir, ona bir pislik üz verəndə isə mə'yus olur.

De: "Hər kəs öz qabiliyyətinə görə əməl edər və sənin Rəbbin kimin yolu daha yaxşı tapdığını daha yaxşı biləndir".

Səndən ruh haqqında soruşarlar. De: "Ruh Rəbbimə aid olan mövzulardandır və sizə o barədə yalnız azacıq mə'lumat verilmişdir".

Və əgər istəsək sənə vəhy etdiklərimizi apararıq, sonra sən Bizim bərabərimizdə özün üçün heç bir vəkil (köməkçi) tapa bilməzsən.

Ancaq Rəbbindən bir rəhmətdir. Şübhəsiz ki, onun sənə olan fəzl-kərəmi çox böyükdür.

De: "Əgər ins və cın yığışalar ki, bu Qur'anın mislini gətirsinlər, bir-birilərinə köməklik etsələr belə, yenə də bunun mislini gətirə bilməzlər".

Biz bu Qur'anda insanlar üçün hər cür məsəl gətirdik, lakin onların əksəriyyəti küfrdən başqa bir şey istəmədilər.

Və dedilər: "Yerdən bizə bir bulaq çıxartmayınca sənə əsla iman gətirmərik".

"Vǝ ya (gǝrǝk) sənin xurmalıq və üzümlük bir bağın ola, (ağaclarının) aralarından arxlar açıb axdırasan".

"Və ya iddia etdiyin kimi göyü parça-parça üstümüzə düşür, yaxud Allahı və mələkləri qarşımıza gətir!"

"Və ya sənin qızıldan bir evin olsun, yaxud göyə çıxasan və oradan bizə oxuyacağımız bir kitab gətirməyincə sənin göyə çıxmağına inanmarıq". De: "Mənim Rəbbim müqəddəsdir. Mən elçi olan bir insandan başqa kiməm ki?"

İnsanları, özlərinə hidayət gəldikdə, iman gətirmələrinə mane olan şey onların ancaq: "Allah bir bəşəri peyğəmbər olaraq göndərdimi?" - demələridir.

(Ya Muhammad!) De: "Əgər yer üzündə arxayın gəzib-dolanan mələklər olsaydı, onlara Peyğəmbər olaraq bir mələk göndərərdik".

De: "Mənimlə sizin aranızda Allahın şahid olması yetər. Doğrudan da O, öz bəndələrinin (əhvalını) biləndir, (və) görəndir".

Kimi Allah hidayət etsə, sözsüz ki, doğru yol tapmışdır və kimi zəlalətdə buraxsa, Onun bərabərində onlar üçün bir dost əsla tapa bilməzsən. Qiyamət günü onları kor, lal və kar olaraq üzləri üstə məhşər ayağına çəkəcəyik. Onların yerləri cəhənnəmdir. Odun alovu azaldıqda alovunu artırarıq.

Bu, ayələrimizi inkar edib: "Biz sür-sümük və toz- torpaq olduğumuz halda, yenidən diriləcəyikmi?" dediklərinə görə onların cəzasıdır.

Məgər göyləri və yeri yaradan Allahın, onların tayını yaratmağa qadir olduğunu bilmirlər? (Allah) onlar üçün müəyyən əcəl (vaxt) tə'yin etdi ki, onda heç bir şəkk-şübhə yoxdur? Zülmkarlar küfrdən başqa bir şey istəmədilər.

De: "Əgər Rəbbimin rəhmət xəzinələrinə sahib olsaydınız, yenə də xərclənib qurtarmasının qorxusundan çəkinərdiniz (infaq etməzdiniz). Həqiqətən, insan həmişə xəsisdir".

Şübhəsiz ki, Biz Musaya doqquz açıq-aşkar mö'cüzə verdik, İsrail övladından soruş! Bir zaman (Musa) onların yanına gəldikdə, Fir'on ona dedi: "Ya Musa! Mən elə bilirəm ki, sən ovsunlanmışsan".

Dedi: "Yəqin ki, sən bunların məhz göylərin və yerin Rəbbi tərəfindən aydınlaşdıran (ayələr) olaraq nazil olunduğunu bilirsən, mən isə ey Fir'on! Sənin məhv olunacağını bilirəm".

Sonra (Fir'on) onları o yerdən (Misirdən) qovub-çıxartmaq istədi. Biz isə Fir'onu və onunla birlikdə olanların hamısını qərq etdik.

Ondan sonra bəni-İsrailə dedik: "Bu yerdə sakin olun! Axirət və'dəsi gəlib çatdıqda sizin hamınızı birlikdə (məhşərə) gətirəcəyik".

Qur'ani haqq olaraq göndərdik, o da haqq olaraq nazil oldu. Səni də ancaq bəşarət verən və xəbərdarlıq edən olaraq göndərdik.

Qur'anı sənə hissə-hissə göndərdik ki, onu aramca insanlara oxuyasan və onu tədriclə nazil etdik.

De: "(İstər) iman gətirəsiniz, istərsə gətirməyəsiniz, Qur'andan qabaq özlərinə elm verilənlərə oxunduğu zaman çənələri üstə səcdəyə düşərlər".

Və deyərlər: "Pərvərdigara! Hər nöqsandan paksan. Rəbbimizin və'dəsi mütləq yerinə yetiriləcəkdir".

Çənələri üstə düşüb ağlarlar (və Qur'anı eşitmək) onların Allahdan qorxmaqlarını artırar.

De: "İstər "Allah" çağırın, istərsə "rəhman" çağırın, hansını desəniz (fərqi yoxdur). Gözəl adlar Ona məxsusdur". Namaz (qıldıqda səsini) nə çox ucalt, nə də çox alçalt. Bunun arasında (orta) bir yol tut!

Vǝ de: "Həmd tamamilə özünə heç bir övlad götürməyən, mülkündə (işlərin tədbirində) Ona bir şərik olmayan, zəif və aciz olmadığı üçün bir dosta, (köməkçiyə möhtac) olmayan Allaha məxsusdur". Onu (layiqincə) böyük tüt!